English version
Komisje rzadkości, wzorowane na brytyjskim "Rarities Committee", działają obecnie w większości państw europejskich i współpracują ze sobą na rzecz badań faunistycznych. Są to zespoły ekspertów z zakresu ornitologii terenowej, których zadaniem jest weryfikacja doniesień o gatunkach uznanych w danym miejscu i czasie za "faunistycznie ważne". Pozytywne orzeczenie właściwej komisji jest warunkiem uznania danej informacji za stwierdzenie, które tym samym jest honorowane w skali międzynarodowej jako fakt naukowy.

Polska Komisja Faunistyczna istnieje od roku 1972, powołana na X Zjeździe Polskiego Towarzystwa Zoologicznego uchwałą Walnego Zebrania Sekcji Ornitologicznej. Działalność rozpoczęła w składzie: Ludwik Tomiałojć (przewodniczący), Jerzy Gotzman (sekretarz), Jan Bednorz, Jerzy Desselberger i Jacek Wasilewski. W kolejnych kadencjach J. Wasilewskiego zastąpił Józef Witkowski, a J. Gotzmana Tadeusz Stawarczyk, który po rezygnacji L. Tomiałojcia w roku 1995 objął funkcję przewodniczącego; wówczas też zmodernizowano sposób pracy Komisji i powiększono jej skład do sześciu osób, a w roku 2008 do siedmiu. Jako członek Asocjacji Europejskich Komisji Rzadkości (Association of European Rarities and Records Committees) Komisja utrzymuje stały kontakt z zagranicznymi rzeczoznawcami.

Od początku swej działalności do czerwca 2010 Komisja odbyła 67 posiedzeń plenarnych i rozpatrzyła 11 280 zgłoszeń obserwacji. Podstawowe informacje bieżące zawierają komunikaty publikowane okresowo w kwartalniku "Notatki Ornitologiczne", gdzie począwszy od roku 1984 ukazują się też regularnie coroczne raporty merytoryczne. Komisja wydaje orzeczenia na zasadzie jednomyślności wszystkich członków, którzy samodzielnie opiniują każde zgłoszenie. W razie zgodnej akceptacji, orzeczenia pozytywne wydawane są w trybie doraźnym; przypadki wymagające dyskusji rozpatruje się na posiedzeniach odbywanych dwa razy w roku.

Aktualny skład Komisji Faunistycznej:

Tadeusz Stawarczyk (przewodniczący)
Muzeum Przyrodnicze UWr
Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław; tel. 71 375 41 50; e-mail: stawar@biol.uni.wroc.pl

Jerzy Desselberger (sekretarz)
Czerniakowska 30 m.8, 00-714 Warszawa; tel. 22 841 31 88; e-mail: jerdess@poczta.onet.pl

Tomasz Cofta
Hoene 5A m.5, 80-041 Gdańsk; tel. 58 306 93 73; e-mail: tomek1@orunia.nsm.pl

Jan Lontkowski
Muzeum Przyrodnicze UWr
Sienkiewicza 21, 50-335 Wrocław; tel. 71 375 41 51; e-mail: jlont@biol.uni.wroc.pl

Paweł Malczyk
Graniczna 1, Psary, 32-545 Karniowice; tel. 32 613 80 85; e-mail: pawmal@gazeta.pl

Michał Skakuj
Katedra Ekologii i Zoologii Kręgowców UG
Legionów 9, 80-441 Gdańsk; tel. 58 341 03 60; e-mail: michal.skakuj@ug.edu.pl

Aleksander Winiecki
Zakład Biologii i Ekologii Ptaków UAM
Umultowska 89, 61-614 Poznań; tel. 61 829 56 20; e-mail: wolek@amu.edu.pl


line


Ostatnie posiedzenie Komisji odbyło się w dniach 16-19 czerwca 2010 roku. Rozpatrzono 250 zgłoszeń i wydano 244 orzeczenia (w tym 119 doraźnych); 6 zgłoszeń odłożono do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrzono 5 odwołań, z których 4 załatwiono pozytywnie. Zrewidowano 1 orzeczenie (Larus fuscus), uznając oznaczenie gatunku za prawidłowe.

Do awifauny krajowej przybyły dwa nowe gatunki: śnieżyca mała Anser rossii i cyraneczka karolińska Anas carolinensis - oba stwierdzono od razu dwukrotnie, natomiast dwie dalsze obserwacje śnieżycy małej dotyczą osobników niewiadomego pochodzenia. Do ciekawszych obserwacji należy zaliczyć piąte stwierdzenie pelikana kędzierzawego Pelecanus crispus, który też polatał sobie po kraju i był widziany w trzech województwach. Dwa piękne żurawie stepowe Grus virgo okazały się uciekinierami z prywatnej hodowli. Warto odnotować rzadki pojaw burzyka Puffinus sp. - niestety nieoznaczonego gatunku. Aktualnie lista awifauny krajowej obejmuje 450 gatunków.

Jak już informowaliśmy, prócz podstawowej działalności Komisja prowadzi monitorowanie witryn internetowych publikujących fotografie obserwowanych ptaków, w celu wykorzystania w corocznych raportach także niezgłaszanych obserwacji gatunków faunistycznie ważnych. Po wykryciu takiego faktu autor zdjęć będzie proszony (o ile znany jest jego e-mail) o formalne zgłoszenie, a jeśli to nie nastąpi do najbliższego posiedzenia - obserwacja zostanie zweryfikowana w trybie ex officio i wymieniona na stronie "Orzeczenia" z adresem internetowym zamiast nazwiska obserwatora.

Ewentualne błędy prosimy zgłaszać bezpośrednio sekretarzowi - z podaniem numeru sprawy.

Następne posiedzenie Komisji przewidziane jest jesienią 2010 roku.